“Ik heb me altijd enorm gesteund gevoeld”

Naima Gebril (1948) is rechter, activist en lid van het door de Verenigde Naties gefaciliteerde Libyan Political Dialogue. Haar leven lang vecht ze voor vrede in Libië, waar het op dit moment voor haar te gevaarlijk is om te wonen.

Liever luisteren dan lezen?
Om gebruik te maken van Soundcloud binnen onze website, dien je eerst de cookies te accepteren. Lees meer over ons cookiebeleid

“Mijn activisme begon al op jonge leeftijd”, zegt Naima Gebril. “Op de basisschool hield ik politieke speeches en als student werd ik een van de eerste vrouwen bij de socialistische Ba’ath-partij. Ik had een heel groot rechtvaardigheidsgevoel en wilde vechten voor meer rechten, voor alle Libiërs en voor vrouwen en meisjes in het bijzonder. Dat vrouwen volgens de sharia veel niet zouden mogen, staat nergens of wordt verkeerd geïnterpreteerd.”

Naima Gebril

Gebril werd een belangrijke activiste, die vanuit tal van bewegingen en commissies voor de vrouwenzaak vocht. Onder Muammar Khadaffi, in de jaren zeventig, moest eerst haar man – een links politicus – en later zij zelf ook vluchten. “Eerst waren we blij met de revolutie, maar al snel werd het steeds gevaarlijker.” Eerst vanuit Griekenland, daarna vanuit Irak en Parijs zette zij haar strijd voort voor vrede en mensenrechten in Libië en tegen het regime van Khadaffi.

Dat is voor mij solidariteit: dat mensen naast je staan om je doelen te bereiken.
Naima Gebril
Naima Gebril tijdens een vrouwenbijeenkomst.

“Waar ik ook zat en wat ik ook deed, ik heb me altijd enorm gesteund gevoeld”, vertelt ze. “Dat is voor mij solidariteit: dat mensen naast je staan om je doelen te bereiken. Zoals mijn vader die mij leerde discussiëren en zei: ‘Jij bent slim en dapper, jij kan net zo ver komen als je broers’. En zoals mijn man, die meehelpt in het huishouden en mij aanmoedigt deel te nemen aan het Libische politieke debat.”

Ik draag geen sluier, ben rechter, praat over vrede en gerechtigheid; dat allemaal brengt mij in Libië in gevaar.
Naima Gebril
Naima Gebril met haar vader en broertje.

Gebril verblijft momenteel in Egypte. “Ik draag geen sluier, ben rechter, praat over vrede en gerechtigheid; dat alles brengt mij in Libië in gevaar. Maar ik ga door, ik houd hoop. Er zal vrede en gerechtigheid komen. Maar de mensen moeten in opstand komen. Dat is de enige manier.”

Er zal vrede en gerechtigheid komen. Maar de mensen moeten in opstand komen.
Naima Gebril
Naima Gebril bij een vrouwenbijeenkomst in Tunis.
VN context

Libië wordt in 1951 onafhankelijk. In 1969 pleegt kolonel Muammar al-Quadhafi (Khadaffi) een staatsgreep en regeert als dictator ruim veertig jaar, tot 2011. Hoewel Khadaffi de laatste tien jaar van zijn regime steeds meer toenadering zoekt tot de internationale gemeenschap, kenmerkt zijn bewind zich door gebrek aan democratie en grootschalige schendingen van de mensenrechten. Tijdens de Arabische Lente komen burgers in opstand tegen het dictatoriale regime van Khadaffi.

In de strijd tussen Khadaffi en de opstandelingen besluit de VN-Veiligheidsraad op 17 maart 2011 dat er in Libië moet worden ingegrepen. Er wordt voor een resolutie gestemd die militair ingrijpen mogelijk maakt. Door deze hulp van buitenaf lukt het de opstandelingen Khadaffi te doden, waarna zij de macht overnemen. In de nieuwe republiek wordt de sharia ingevoerd. Nog altijd heerst de chaos in Libië en is het land zowel politiek, etnisch als religieus diep verdeeld.