“Het vluchtelingenprobleem is niet alleen van hen maar ook van ons”

Luc Winants (1965), burgemeester van Venray, krijgt van jongs af aan mee dat je op moet komen voor mensen die het moeilijk hebben in de samenleving. Hij laat zien dat je dat juist als burgemeester kunt doen.

Liever luisteren dan lezen?
Om gebruik te maken van Soundcloud binnen onze website, dien je eerst de cookies te accepteren. Lees meer over ons cookiebeleid

Als zich in 2016 in Syrië een humanitaire ramp voltrekt, maakt Winants, dan burgemeester van Brunssum, zich hard voor de opvang van Syrische vluchtelingen in zijn gemeente. “Dat riep in eerste instantie veel weerstand op, vooral bij PVV-aanhangers”, vertelt hij. Het motiveert Winants om een paar van hen mee te nemen naar een vluchtelingenkamp in Libanon, een reis georganiseerd door Cordaid. 

Dan realiseer je je wel dat wanneer je in Nederland bent geboren, je drie keer de postcodeloterij hebt gewonnen.
Luc Winants

“Iedereen was diep geraakt door wat we daar zagen. Dan realiseer je je wel dat wanneer je in Nederland bent geboren, je drie keer de postcodeloterij hebt gewonnen. Ze deelden hun ervaring op social media.” Het had effect. Na afloop meldden zich in Brunssum ineens veel meer vrijwilligers die met vluchtelingen wilden werken.

Al toen ze uit de bus stapten straalden ze uit: we zijn er en we gaan er iets van maken!
Luc Winants

“Er zijn genoeg succesverhalen van vluchtelingen.” Als voorbeeld noemt hij de Syriërs Mahran Oufan en Eva Mahfoud. “Al toen ze uit de bus stapten straalden ze uit: we zijn er en we gaan er iets van maken! En dat deden ze. Ze zetten overal hun schouders onder.” In 2017 trouwt Winants het stel. “Een bijzonder moment. En met dank aan een Limburgse hotel konden wij hen als huwelijkscadeau een baan aanbieden in de horeca.” Het echtpaar woont inmiddels in Maastricht en heeft een zoon. “Hij heet Servaas, vernoemd naar de patroonheilige van Maastricht, die afkomstig was uit Damascus. Zo is de cirkel rond.”

Winants, inmiddels burgemeester van Venray, is er trots op dat zijn gemeente als eerste in Nederland een motie heeft aangenomen om de 500 vluchtelingenkinderen die onder erbarmelijke omstandigheden in Griekenland leven, op te nemen. “Het begint met het bewustzijn dat het vluchtelingenprobleem niet alleen van hen maar ook van ons is.”

Het draagvlak groeit ook door succesverhalen. Die moeten we vaker delen.
Luc Winants
VN context

Wanneer na de Arabische Lente van 2011 onrust ontstaat in veel landen in het Midden-Oosten, proberen grote groepen vluchtelingen vrijheid en veiligheid te vinden in Europa. Beelden van mensen die wanhopig en meestal met gammele bootjes naar Europa varen, gaan de hele wereld over. Opvangcentra voor – veelal Syrische – vluchtelingen kunnen al snel de toestroom niet meer aan. In veel landen leidt de situatie met de vluchtelingen tot onrust en onvrede.

De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties UNHCR wordt in 1950 opgericht om vluchtelingen te ondersteunen en te beschermen bij opvang of terugkeer, of bij vestiging in een ander land. De Verenigde Naties ratificeren in 1951 het Vluchtelingenverdrag, het verdrag betreffende de status van vluchtelingen. In het verdrag wordt onder meer het verschil tussen een asielzoeker en een vluchteling geformuleerd, en er wordt beschreven welke rechten aan hen moeten worden toegekend. Aanvankelijk bepaalt het verdrag alleen de rechten van Europese vluchtelingen na de Tweede Wereldoorlog. Pas in 1967 worden de geografische beperkingen in het verdrag opgeheven.

In 2019 becijfert de organisatie dat er wereldwijd bijna 80 miljoen mensen op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Het aantal asielaanvragen in Nederland staat dat jaar op ruim 20.000, waarvan zestien procent uit Syrië komt.