“Hoe groot moet de ramp worden voordat hier iets verandert?”

Sinds 2015 worden vluchtelingen die in rubberbootjes vanuit Turkije op het Griekse eiland Lesbos aankomen, opgevangen in vluchtelingenkamp Moria. De asielprocedure verloopt zo traag dat de meesten van hen er maanden tot zelfs jaren vastzitten. Karin Arendsen (1987) werkt er als veldcoördinator voor Stichting Bootvluchteling.

Liever luisteren dan lezen?
Om gebruik te maken van Soundcloud binnen onze website, dien je eerst de cookies te accepteren. Lees meer over ons cookiebeleid

“Dit kamp is gebouwd voor 3100 mensen. Vlak voor de coronacrisis zaten er twintigduizend mensen. Met Stichting Bootvluchteling proberen wij zo goed mogelijk medische en psychosociale hulp te bieden. Dat doen we met professionele vrijwilligers die hun kennis en tijd ter beschikking stellen.

Die relatie tussen hulpverlener en hulpontvanger is per definitie ongelijk. Voor mij bestaat solidariteit daarom mede uit het erkennen van die spanning én uit de plicht om je daar niet door te laten verlammen.

Hier zie je iedere dag de gevolgen van het ‘Fort Europa'.
Karin Arendsen
Een vluchtelingenkamp op Lesbos.

Stichting Bootvluchteling is in 2015 begonnen met het bieden van hulp aan mensen die via de bootjes op het eiland aankwamen. Moria was bedoeld als een doorgangskamp van waaruit ze na een paar dagen of weken door konden reizen. Nu mensen voor lange tijd worden vastgehouden in Moria, proberen we structurele hulp te bieden.

Hier zie je iedere dag de gevolgen van ‘Fort Europa’. Kampen zoals Moria komen voort uit politieke keuzes. Ik vind het beschamend dat Europa ervoor kiest om Moria op deze manier in stand te houden. Dat wil ik blijven benoemen. Het kan en moet anders. De waarden van de Verenigde Naties op het gebied van mensenrechten en solidariteit worden hier niet nageleefd. De VN zou hier moeten ingrijpen. Hoe groot moet de ramp worden voordat hier iets verandert?

Ondanks alles blijven mensen veerkracht tonen en innovatief zijn.
Karin Arendsen

Ondanks de extreme omstandigheden, het gebrek aan privacy, het geweld en de uitzichtloosheid, zie je dat mensen hier veerkracht blijven tonen en innovatief zijn. Kinderen maken hun eigen speelgoed, mensen beginnen een winkeltje, gaan voor de klas staan of geven taallessen aan volwassenen.

Eigenlijk voelt het ongemakkelijk dat mij als witte hulpverlener naar mijn ervaringen gevraagd wordt, en niet een van de bewoners van Moria. Uiteindelijk strijden we samen voor een betere toekomst voor iedereen.”

VN context

Wanneer na de Arabische Lente van 2011 onrust ontstaat in veel landen in het Midden-Oosten, proberen grote groepen vluchtelingen vrijheid en veiligheid te vinden in Europa. Beelden van mensen die wanhopig en meestal met gammele bootjes naar Europa varen, gaan de hele wereld over. Opvangcentra voor – veelal Syrische – vluchtelingen kunnen al snel de toestroom niet meer aan. In veel landen leidt de situatie met de vluchtelingen tot onrust en onvrede.

De Vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) wordt in 1950 opgericht om vluchtelingen te ondersteunen en te beschermen bij opvang, terugkeer, of vestiging in een ander land. De UNHCR is actief in Syrië om de vluchtelingen daar te helpen. Ook op de Griekse eilanden waar veel vluchtelingen via Turkije met bootjes op de stranden aankomen. De UNHCR heeft het ontvangstcentrum in het vluchtelingenkamp Moria opgezet, maar waarschuwt dat het de grote aantallen vluchtelingen niet aan kan. Ze roepen de Europese Unie op om tot een oplossing te komen, aangezien het vluchtelingenprobleem een probleem voor heel Europa is.

De oorlog in Syrië is al ruim negen jaar aan de gang. Het is (nog) niet gelukt om met een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een eind aan de gewelddadigheden te maken.