“Het voelde alsof we naar de hemel gingen”

De vader van de Vietnamese John Nguyen (1972) vocht met het Zuid-Vietnamese leger en de Amerikanen tegen de Vietcong. Na de oorlog werd zijn vader gevangengezet en werden John en zijn moeder naar heropvoedingskampen gestuurd. In 1982 vluchtte het hele gezin met een bootje het land uit. In Nederland werden ze gastvrij ontvangen.

Liever luisteren dan lezen?
Om gebruik te maken van Soundcloud binnen onze website, dien je eerst de cookies te accepteren. Lees meer over ons cookiebeleid

“Ik weet nog goed dat het oorlog was. Ik herinner me het geluid van overvliegende helikopters en inslaande mortiergranaten. Vlak bij ons huis lag een bunker waar we bij iedere aanval moesten schuilen.

Voor ik het wist, stond er een hele grote man voor me die mij en mijn zusje beetpakte en omhoog trok.
John Nguyen
Een bootje met Vietnamese vluchtelingen.

Nadat mijn vader vrij kwam zijn we gevlucht. We zaten met tientallen anderen onder in een klein vissersbootje. Ik zat vlak naast de motor. Het was een enorm lawaai, het stonk, ik werd zeeziek en moest de hele tijd overgeven. Pas toen we ver uit de kust waren, mochten we boven op het dek zitten. Niet lang daarna kwam er een Nederlands containerschip op ons af en voor ik het wist, stond er een hele grote man voor me die mij en mijn zusje beetpakte en omhoog trok. Het voelde alsof we naar de hemel gingen.

John (met rode trui) bij het gastgezin Friesland.

De kapitein zette ons af in Singapore. Daar was een groot VN-vluchtelingenkamp vol Vietnamese bootvluchtelingen. Vandaaruit kwamen we in Nederland terecht, in een rijtjeshuis in Friesland. We werden heel gastvrij opgevangen door een gastgezin. We kwamen in de klas bij juffrouw Olthof. Zij leerde ons Nederlands aan de hand van plaatjes en spelletjes. Ik maakte al snel vriendjes omdat ik goed kon knikkeren. Thuis pelden we garnalen en naaiden we kleding en als het vakantie was, gingen we naar Noord-Holland om bollen te pellen. Later stond mijn vader met een loempiakraam op de markt en ik hielp hem daarbij.

Johnn in de 6e klas van de basisschool.
Ik voel me een rijk man; ik ken de Nederlandse én de Vietnamese cultuur.
John Nguyen

Inmiddels heb ik met mijn vrouw een succesvol bedrijf in sieraden, met onder meer leden van het Koninklijk Huis en politici als klant. Zakelijk gezien zijn we klaar om de sprong naar Vietnam te wagen. Daar wil ik een productielijn opzetten. Ik voel me een rijk man; ik ken de Nederlandse én de Vietnamese cultuur en wil graag een brug slaan tussen beide.”

VN context

Het conflict tussen het communistische Noord-Vietnam en het democratische Zuid-Vietnam stamt uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Volgens de ideologische lijnen van de Koude Oorlog steunen de Verenigde Staten Zuid-Vietnam. Wanneer Noord-Vietnam het Zuiden binnenvalt, stuurt de VS een grote troepenmacht. Door Amerikaanse bombardementen vallen honderdduizenden doden. Het vetorecht van de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad heeft tot gevolg dat effectief optreden door de Veiligheidsraad nauwelijks mogelijk is.

In 1973 trekt de VS zich terug uit Vietnam. Noord-Vietnam neemt in 1975 het Zuiden in: het land wordt communistisch. Meer dan een miljoen Zuid-Vietnamezen proberen in de jaren die daar op volgen naar het buitenland te vluchten.
Wanneer die situatie uit de hand dreigt te lopen, richt de VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten in 1979 de conferentie over vluchtelingen in Zuidoost-Azië op. Deze heeft tot doel een internationaal hulpprogramma op te zetten voor de honderdduizenden vluchtelingen uit de regio. Ook Nederland is hierbij betrokken en verleent in totaal 16.000 Vietnamese vluchtelingen asiel.