“Ik ben er trots op dat we daar iets hebben kunnen betekenen”

Hans Dijkstra (1960) landde in 1981 als dienstplichtig militair in Libanon. In de zes maanden dat hij bij UNIFIL diende, verpandde hij zijn hart aan Libanon. In 2019 ging hij terug. Toen merkte hij pas hoeveel emoties al die jaren onbesproken waren gebleven.

Liever luisteren dan lezen?
Om gebruik te maken van Soundcloud binnen onze website, dien je eerst de cookies te accepteren. Lees meer over ons cookiebeleid
Ik raakte eraan gewend om mijn emoties te blokkeren.
Hans Dijkstra

“In 1981 landde ik als dienstplichtig militair op het vliegveld van Beiroet. Het eerste wat ik zag waren kapotgeschoten vliegtuigen. Onderweg reden we langs huizen die in puin lagen. Eenmaal aangekomen in de Nederlandse compound zagen we een groep jongens met zongebruinde, verweerde koppen in verschoten legerkleding die net gingen eten. De kok kwam de keuken uit met een grote schaal gebraden kippenpoten. Die was al leeg voor die op tafel stond. Wij keken onze ogen uit, maar zes maanden later waren we precies zo. Die stewardess had het goed gezien toen zij op de terugvlucht opmerkte: ‘We brachten jongens weg en haalden kerels op’.

De kapitein zei tegen ons: ‘Schrijf voor de zekerheid maar een afscheidsbrief naar huis'.
Hans Dijkstra

We waren totaal niet voorbereid op wat ons te wachten stond. De meeste jongens waren nog nooit van huis geweest. Ik was toegevoegd aan de mobile force reserve, een snelle interventiemacht, en sliep volledig gekleed met mijn wapen naast me. De volgende dag zei de kapitein tegen ons: ‘Schrijf voor de zekerheid maar een afscheidsbrief naar huis. De volgende missie gaat mogelijk pittig worden’. Ik staarde naar dat lege velletje en kon helemaal niets bedenken. Ik was er blijkbaar al snel aan gewend geraakt om mijn emoties te blokkeren. Dat moest ook wel. Tijdens een patrouille stuitten we eens op een groep PLO’ers (Palestijnse Bevrijdingsorganisatie) op de terugweg vanuit Israël. Ze waren uitgelaten en opgelucht omdat hun missie erop zat. Een van hen liep met een handgranaat naar me toe, trok de pin eruit en ging jennend voor me staan. Er is uiteindelijk niets gebeurd, maar dat soort voorvallen doet wat met je.

Terug in Nederland leverden we onze plunjebaal in en dat was het.
Hans Dijkstra

Terug in Nederland leverden we onze plunjebaal in en dat was het. Thuis vroegen ze of we lekker op het strand gelegen hadden omdat we zo’n leuk kleurtje gekregen hadden. Er was totaal geen aandacht of erkenning voor wat wij meegemaakt hadden. Volgens het Veteraneninstituut vertoont 15 procent van de Unifillers symptomen van PTSS. Tegenwoordig is de nazorg gelukkig flink verbeterd.

In 2019 werd een reis voor oud-Unifillers georganiseerd. Die had voor veel van de deelnemers een therapeutisch karakter. Ook voor mij. Omdat we allemaal hetzelfde hebben meegemaakt, hoefden we elkaar niets uit te leggen. Allemaal zijn we er trots op dat we daar iets hebben kunnen betekenen. Daarom draag ik een Libanees vlaggetje op mijn rugzak. Voor mij is dat een manier om te laten zien hoe belangrijk die tijd daar voor mij is geweest.”

VN context

Na de Libanese burgeroorlog van 1975 vinden verschillende confrontaties tussen het Israëlische leger en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO plaats vanaf Libanees grondgebied. Het gezagsvacuüm stelt de PLO in staat vanuit Zuid-Libanon aanslagen op Israëlisch grondgebied uit te voeren. Een zware aanval op 11 maart 1978 is voor Israël aanleiding een stuk Libanees grondgebied te bezetten.

De VN-Veiligheidsraad neemt vervolgens een resolutie aan die Israël oproept zich uit Libanon terug te trekken. De United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL) moet toezien op de aftocht en vrede en veiligheid herstellen. Voor UNIFIL zijn nog altijd blauwhelmen in de regio aanwezig.

Nederland levert van 1979 tot en met 1985 een bijdrage aan de troepenmacht in Libanon van zo'n 9000 militairen. In 2016 zegt het ministerie van Defensie toe Libanon-veteranen met PTSS (posttraumatische stressstoornis) een schadevergoeding te betalen vanwege het schenden van de zorgplicht tijdens de missie.