“Het bestaansrecht van de VN is gebaseerd op de overlevingsdrift van de mensheid”

Schrijver Arnon Grunberg (1971) is met diverse VN-missies mee geweest. In de herfstvakantie van 2018 ging hij terug naar de compound van UNIFIL in Libanon en hij nam zijn petekind van 14 mee.

Liever luisteren dan lezen?
Om gebruik te maken van Soundcloud binnen onze website, dien je eerst de cookies te accepteren. Lees meer over ons cookiebeleid

“Het leek me goed voor zijn ontwikkeling om te zien hoe het daar is. In Nederland is oorlog en onrust ver weg, daar kon hij zelf ervaren hoe de dagelijkse spanning het leven bepaalt.” De blik van een veertienjarige viel op zaken die Grunberg zelf nooit eerder opgevallen waren. “Het viel hem op dat er zoveel zwerfhonden rondliepen op de compound. Die worden daar liefdevol opgevangen, maar daardoor veroorzaak je een perverse prikkel want alle Libanezen die van hun hond af willen, brengen ze daar naar toe. In mijn ogen zijn die honden een symbool van hoezeer de VN-soldaten en de lokale gemeenschap met elkaar vervlochten zijn geraakt.”

Arnon Grunberg in Libanon. Foto: Marianne Koeman

UNIFIL probeert al veertig jaar de vrede te bewaren op de grens van Libanon en Israël. De blauwhelmen zijn een van de vele partijen die met elkaar een wankel evenwicht in stand proberen te houden. “Het is nu al lange tijd rustig bij de grens met Israël en dat komt doordat geen enkele partij belang heeft bij een gewelddadige escalatie.”

Het belang van een supranationale organisatie is zo groot dat ze na 75 jaar nog steeds bestaan.
Arnon Grunberg

Daarmee vormt de situatie in Libanon misschien wel een mooie parallel voor de rol die de Verenigde Naties op het wereldtoneel spelen, stelt Grunberg. “De geschiedenis laat zien dat één incident alles kan veranderen waardoor machtsverhoudingen gaan schuiven. Daaraan danken de Verenigde Naties hun bestaansrecht. Het belang van een supranationale organisatie is zo groot dat ze na 75 jaar nog steeds bestaan, hoewel de effectiviteit van de VN natuurlijk te wensen overlaat. Ze hebben vooral symbolische macht, maar onderschat die niet. Het bestaansrecht van de VN is mede gebaseerd op de overlevingsdrift van de mensheid. Er is voorlopig gewoon geen alternatief.’

Fotograaf hoofdfoto: Sander Voerman

Er is voorlopig gewoon geen alternatief voor de VN.
Arnon Grunberg
VN context

Na de Libanese burgeroorlog van 1975 vinden verschillende confrontaties tussen het Israëlische leger en de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO plaats vanaf Libanees grondgebied. Het gezagsvacuüm stelt de PLO in staat vanuit Zuid-Libanon aanslagen op Israëlisch grondgebied uit te voeren. Een zware aanval op 11 maart 1978 is voor Israël aanleiding een stuk Libanees grondgebied te bezetten. De VN-Veiligheidsraad neemt vervolgens een resolutie aan die Israël oproept zich uit Libanon terug te trekken. De United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL) moet toezien op de aftocht en vrede en veiligheid herstellen.

Nederland levert van 1979 tot en met 1985 een bijdrage aan de troepenmacht in Libanon van zo'n 9000 militairen. In 2006 begint met aanvallen door Hezbollah (een politiek-militante organisatie in Libanon) op Israël de Israëlisch-Libanese Oorlog. De VN-Veiligheidsraad roept onmiddellijk op tot een staakt-het-vuren. UNIFIL wordt bovendien uitgebreid met extra troepen. Voor UNIFIL zijn nog altijd blauwhelmen in de regio aanwezig.